عصاره چیست؟ هرآنچه باید درباره عصارههای گیاهی بدانید
مقدمه
در دنیای امروز، استفاده از ترکیبات طبیعی و گیاهی در تولید دارو، محصولات آرایشی و حتی مواد غذایی بهسرعت در حال گسترش است.
اما پایهی بسیاری از این محصولات، چیزی است به نام عصاره گیاهی؛ ترکیبی غلیظ، مؤثر و طبیعی که از دل گیاهان استخراج میشود.
در این مقاله از آشاارگانیک، بهصورت جامع توضیح میدهیم که عصاره چیست، چه تفاوتی با اسانس و عرق گیاهی دارد، چگونه تولید میشود، چه کاربردهایی دارد و چطور باید
نوع استاندارد و باکیفیت آن را تشخیص داد.
عصاره چیست؟
عصاره (Extract) مادهای است که از استخراج ترکیبات مؤثره از قسمتهای مختلف گیاه (برگ، ریشه، گل، دانه، پوست و میوه) بهدست میآید.
این فرآیند معمولاً با استفاده از حلالهایی مثل آب، الکل، گلیسیرین یا روغن انجام میشود تا ترکیبات فعال گیاه ، مثل فلاونوئیدها، آلکالوئیدها، ترپنها و پلیفنولها ، جدا و غلیظ
شوند.
در برند آشاارگانیک، تمام عصارهها به روشهای علمی و کنترلشدهای مانند سوکسله (Soxhlet)، پرکولاسیون (Percolation) و فراصوت (Ultrasonic Extraction) تهیه
میشوند تا بیشترین بازده و خلوص حاصل شود
انواع عصارههای گیاهی
عصارههای گیاهی بر اساس شکل فیزیکی (مایع یا جامد) و نوع حلال استخراجکننده تقسیمبندی میشوند.
شناخت این دستهبندیها اهمیت زیادی دارد، چون هر نوع عصاره کاربرد خاص خود را در صنایع دارویی، غذایی یا آرایشی دارد.
۱. عصارههای مایع (Liquid Extracts)
عصارههای مایع رایجترین نوع عصاره هستند و معمولاً مستقیماً از فرایند استخراج بهدست میآیند.
در این نوع عصاره، ترکیبات فعال گیاه در حلالهای مایع حل میشوند و بدون نیاز به خشکسازی قابل استفادهاند.
در صنایع آرایشی، دارویی و غذایی، از عصارههای مایع برای ترکیب مستقیم در فرمولاسیون استفاده میشود.
انواع عصاره مایع بر اساس حلال:
عصاره آبی (Aqueous Extract)
در این روش، از آب خالص یا آب مقطر برای استخراج مواد مؤثره استفاده میشود.
این عصارهها برای ترکیبات محلول در آب مانند تاننها، فلاونوئیدها و پلیفنولها مناسب هستند.
کاربرد: در تولید شربتها، تونرهای پوستی و محصولات آبرسان.
مزیت: کاملاً طبیعی، بدون الکل، مناسب برای پوستهای حساس.
نکته برند آشاارگانیک: عصارههای آبی ما از آب دیونیزه و کنترلشده تهیه میشوند تا از آلودگی میکروبی جلوگیری شود.ما در مقاله “عصاره آبی چیست ” در این مورد بیشتر توضیح داده ایم!
عصاره هیدروالکلی (Hydroalcoholic Extract)
در این نوع، مخلوطی از آب و الکل (معمولاً اتانول) بهعنوان حلال به کار میرود.
این ترکیب قدرت استخراج بسیار بالایی دارد و میتواند هم مواد محلول در آب و هم در الکل را جدا کند.
کاربرد: در تولید داروهای گیاهی، محلولهای ضدعفونی و تونیکها.
مزیت: بازده بالا در استخراج ترکیبات مؤثر، پایداری طولانیتر.
نکته برند آشاارگانیک: برای حفظ ایمنی مصرف، از الکلهای خوراکی با خلوص دارویی استفاده میشود.شما میتونید جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “عصاره هیدروالکلی چیست” مراجعه کنید!!!
عصاره هیدروگلایکولی (Hydroglycolic Extract)
در این روش از ترکیب آب و گلیسیرین گیاهی بهعنوان حلال استفاده میشود.
این نوع عصارهها بهویژه در محصولات آرایشیبهداشتی محبوباند، چون گلیسیرین خاصیت مرطوبکنندگی دارد.
کاربرد: در کرمها، لوسیونها، ماسکها و محصولات پوستهای خشک و حساس.
مزیت: بدون الکل، نرمکننده، ایمن و سازگار با پوست.
نکته برند آشاارگانیک: عصارههای هیدروگلایکولی ما ۱۰۰٪ گیاهی هستند و هیچ ماده پتروشیمیایی در فرمول آنها وجود ندارد.شما میتوانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله ” انواع عصاره های گیاهی” مراجعه کنید!!!!
۲. عصارههای خشک (Dry or Solid Extracts)
عصارههای خشک در واقع فرم خشکشدهی عصارههای مایع هستند.
این نوع عصارهها از طریق فرآیندهایی مانند خشکسازی پاششی (Spray Drying) یا انجمادی (Freeze Drying) به پودر تبدیل میشوند.
کاربرد: در مکملهای غذایی، قرصها، کپسولها، پودرهای نوشیدنی و محصولات خشک.
مزیت: ماندگاری طولانیتر، حملونقل آسان، قابلیت دوزبندی دقیق.
نکته برند آشاارگانیک: در فرآیند خشکسازی، دمای پایین و کنترلشده به کار میرود تا ترکیبات حساس به حرارت (مثل آنتیاکسیدانها) از بین نروند.
شما میتوانید جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “انواع عصاره های گیاهی” مراجعه کنید!!!
تاریخچه استفاده از عصارههای گیاهی
استفاده از عصارهها سابقهای هزارانساله دارد. در طب سنتی ایران، هند و چین، مردم از عصارههای طبیعی برای درمان زخم، بهبود گوارش، افزایش انرژی و تقویت سیستم ایمنی
استفاده میکردند.
در قرن نوزدهم، با پیشرفت علم شیمی، روشهای علمی عصارهگیری معرفی شد و امروزه این فرآیند پایهی تولید داروها، مکملها و محصولات آرایشی گیاهی است.
تفاوت بین عصاره، اسانس و عرق گیاهی
بسیاری تصور میکنند که عصاره همان اسانس یا عرق است، اما تفاوتهای مهمی بین آنها وجود دارد:
| ویژگی | عصاره گیاهی | اسانس | عرق گیاهی |
|---|---|---|---|
| نوع ترکیب | شامل تمام ترکیبات مؤثر (معطر و غیرمعطر) | فقط ترکیبات معطر و فرّار | محلول رقیق حاصل از تقطیر |
| روش استخراج | با حلالهایی مثل آب یا الکل | از طریق تقطیر بخار | تقطیر ساده یا رقیقسازی اسانس |
| غلظت ترکیبات فعال | متوسط تا بالا | بسیار بالا | پایین |
| کاربردها | دارویی، آرایشی، غذایی | عطرسازی، درمانهای موضعی | نوشیدنی یا مکمل سبک |
نتیجه:
عصارهها ترکیبی جامعتر از اسانس یا عرقاند و شامل مواد فعال بیشتری هستند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “تفاوت عصاره و اسانس ” مراجعه کنید!!!
برتری عصاره نسبت به اسانس و عرق گیاهی
-
دارای گسترهی وسیعتری از ترکیبات فعال
-
پایداری بالاتر در فرمولاسیونهای دارویی و آرایشی
-
سازگاری بیشتر با پوست و بدن
-
قابلیت استانداردسازی دقیقتر
در محصولات آشاارگانیک، عصارهها طوری فرموله میشوند که ضمن حفظ اثر طبیعی، سازگاری کامل با محصولات صنعتی داشته باشند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “تفاوت عصاره و عرق ” مراجعه کنید!!!
انتخاب روش مناسب برای استخراج عصاره
روش عصارهگیری بستگی به نوع گیاه، ترکیبات هدف و کاربرد نهایی دارد. در ادامه، مهمترین روشها را مرور میکنیم:
۱. روش سوکسله (Soxhlet Extraction)
در این روش، حلال بهصورت چرخشی در دستگاه جریان دارد تا ترکیبات مؤثر بهطور کامل استخراج شوند.
بازده بالا، اما زمانبر.
۲. روش پرکولاسیون (Percolation)
در این روش، حلال بهصورت کنترلشده از میان گیاه عبور میکند.
مناسب تولید صنعتی، با بازده بالا.
۳. خیساندن (Maceration)
گیاه در حلال قرار میگیرد تا ترکیبات بهمرور آزاد شوند.
کمهزینه، اما با بازده پایینتر.
۴. استخراج اولتراسونیک (Ultrasonic)
امواج فراصوت سلولهای گیاه را شکسته و استخراج را تسریع میکند.
سریع، دقیق و با حفظ کامل مواد حساس به حرارت.
جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “عصاره گیری چیست” مراجعه کنید!!!
روشهای نوین استخراج عصاره
صنعت عصارهگیری در حال تحول است و امروزه از روشهای پیشرفتهتری استفاده میشود، مانند:
-
استخراج فوق بحرانی (Supercritical CO₂) برای ترکیبات حساس به حرارت
-
مایکروویو (Microwave-Assisted Extraction) برای افزایش سرعت استخراج
-
استخراج با مایع یونی (Ionic Liquid Extraction) جهت کاهش مصرف حلالهای سمی
در آشاارگانیک، بخشی از فرمولاسیونها با الهام از همین فناوریهای نوین طراحی میشوند تا محصولی سالمتر و مؤثرتر تولید شود.
شاخصهای کیفیت عصاره گیاهی
برای ارزیابی کیفیت عصاره، باید به موارد زیر توجه کرد:
-
درصد ماده مؤثره (Standardized content)
-
نوع حلال مصرفی (غیرسمی و خوراکی)
-
رنگ، بوی طبیعی و شفافیت محصول
-
گواهیهای آزمایشگاهی مانند HPLC یا GC-MS
در آشاارگانیک، تمام عصارهها دارای برگه آنالیز (COA) و تست خلوص هستند.
جهت کسب اطلاعات بیشتر به مقاله “تفاوت عصاره و روغن های گیاهی” مراجعه کنید!!!
استانداردسازی و مقررات تولید عصاره گیاهی
عصارههای گیاهی استاندارد باید تحت شرایط کنترلشده تولید شوند تا مقدار ترکیبات فعال در هر واحد مشخص باشد.
در استانداردهای بینالمللی مانند WHO و USP، درصد ترکیب مؤثر باید دقیقاً اندازهگیری شود.
در آشاارگانیک، این استانداردسازی به کمک تجهیزات دقیق آزمایشگاهی انجام میشود تا کیفیت در تمام سریهای تولیدی یکنواخت باشد.
اهمیت تولید عصاره گیاهی
عصارهگیری، پایهی تولید داروهای گیاهی، مکملها و محصولات ارگانیک است.
اهمیت این فرآیند در چند مورد خلاصه میشود:
-
کاهش مصرف مواد خام گیاهی
-
افزایش پایداری و اثرگذاری ترکیبات
-
امکان ترکیب عصارهها در فرمولهای پیشرفته
-
جایگزین ایمن برای مواد شیمیایی مصنوعی
کاربرد عصارههای گیاهی در صنایع مختلف
| صنعت | کاربرد |
|---|---|
| داروسازی | تولید دارو و مکملهای گیاهی |
| آرایشیبهداشتی | ماسک، کرم، شامپو و سرم پوست |
| غذایی | رنگ، طعمدهنده، نگهدارنده طبیعی |
| دامپزشکی و کشاورزی | افزودنیهای طبیعی و آفتکشهای گیاهی |
نکات مهم در خرید عصاره گیاهی
۱. به خلوص و روش استخراج توجه کنید.
۲. از برندهای معتبر مانند آشاارگانیک خرید کنید.
۳. عصاره باید دارای گواهی آنالیز باشد.
۴. از مصرف عصارههای بدون برچسب و غیرشفاف پرهیز کنید.
مصرف صحیح و نکات ایمنی عصارهها
هرچند عصارهها طبیعیاند، اما در صورت استفاده نادرست میتوانند اثرات منفی داشته باشند.
-
قبل از مصرف خوراکی، با پزشک یا متخصص طب سنتی مشورت کنید.
-
در دوران بارداری یا شیردهی از مصرف خودسرانه پرهیز کنید.
-
برای پوستهای حساس، ابتدا تست پچ انجام دهید.
آینده عصارههای گیاهی؛ از طب سنتی تا بیوتکنولوژی
امروزه با پیشرفت فناوری، تولید عصارههای گیاهی وارد فاز صنعتی و بیوتکنولوژیک شده است.
پژوهشها نشان میدهند ترکیب عصارههای طبیعی با نانوذرات و سیستمهای لیپوزومی، اثربخشی ترکیبات گیاهی را چندین برابر میکند.
آشاارگانیک نیز با تکیه بر این دانش نوین، در مسیر توسعه محصولات گیاهی نسل جدید گام برمیدارد.
سخن آخر:
اگر بهدنبال خرید عصارههای گیاهی استاندارد، خالص و صنعتی هستید،
در آشاارگانیک انواع عصارههای مایع و پودری با روشهای علمی سوکسله، پرکوله و اولتراسونیک تولید میشود.
محصولات ما دارای گواهی آنالیز، پایداری بالا و خلوص تضمینشده هستند و برای صنایع دارویی، آرایشی و غذایی مناسباند.
امیدوارم که اطلاعات خوب و مفیدی در اختیار شما قرار داده باشیم با نظر دهی و امتیازدهی مارو از کیفیت مطالب آگاه نمایید.
برای دریافت قیمت عصاره گیاهی مدنظرتان و کسب اطلاعات بیشتر به سایت آشاارگانیک مراجعه نمایید.
برای کسب اطلاعات در مورد محصولات ارگانیک میتوانید با شماره 09120038341 مشاور فروشگاه آشاارگانیک تماس بگیرید یا از طریق واتس اپ با ما در ارتباط باشید.