اکالیپتوس چیست و چه خواصی دارد؟
مقدمه
اکالیپتوس چیست؟ اکالیپتوس یکی از آن گیاهانی است که هم دانش بومی و هم علم مدرن روی ارزش آن اتفاق نظر دارند.
بویی تند، خنک و نافذ دارد؛ همان رایحهای که کافیست در هوا پخش شود تا راه تنفس بازتر شود و ذهن کمی سبکتر.
اما پشت این حس آشنا، ترکیبات فعالی قرار دارد که اکالیپتوس را به یک گیاه کلیدی در صنایع دارویی، آرایشی–بهداشتی و حتی غذایی تبدیل کرده است.
در این مقاله از آشاارگانیک، بهصورت علمی اما کاملاً قابلفهم بررسی میکنیم که اکالیپتوس چیست، چه ترکیباتی دارد، خواص آن دقیقاً از کجا میآیند و در چه صنایعی استفاده میشود.
اکالیپتوس چیست؟ (Eucalyptus)
اکالیپتوس نام یک جنس گیاهی بزرگ از خانواده Myrtaceae است که بیش از ۷۰۰ گونه مختلف دارد. زادگاه اصلی آن استرالیاست، اما امروزه در بسیاری از مناطق دنیا کشت میشود.
مهمترین گونه دارویی:
-
اکالیپتوس گلوبولوس
بخش مورد استفاده:
-
برگها (اصلیترین منبع ترکیبات مؤثره)
-
در برخی کاربردها: سرشاخههای جوان
آنچه اکالیپتوس را خاص میکند، غلظت بالای اسانس فرّار در برگهای آن است؛ اسانسی که سرشار از ترکیبات مونوترپنی فعال است.
ترکیبات مؤثره اکالیپتوس (Active Compounds)
خواص اکالیپتوس کاملاً وابسته به ترکیب شیمیایی آن است. مهمترین ترکیبات فعال عبارتاند از:
-
1,8-سینئول (Eucalyptol)
ترکیب شاخص اکالیپتوس با اثرات:-
ضدالتهاب
-
مخلوط
-
ضد میکروب
-
-
فلاونوئیدها
-
تانینها
-
ترکیبات فنولی
-
مقدار کمی آلفا-پینن و لیمونن
در مقاله تخصصی ” ترکیبات فعال اکالیپتوس ” میتوان بهصورت تخصصی روی سینئول و مکانیسم اثر آن تمرکز کرد.
خواص اکالیپتوس | چرا این گیاه اینقدر مهم است؟
اکالیپتوس فقط یک گیاه معطر نیست؛ مجموعهای از اثرات فیزیولوژیک مستند دارد که باعث شده در پزشکی مدرن و سنتی جایگاه ثابتی داشته باشد.
1.تقویت سیستم ایمنی بدن با گیاه اکالیپتوس:
اگر می خواهید سیستم ایمنی قدرتمندی داشته باشید و از بدن خود در برابر عوامل بیماری زا محافظت نمایید از این گیاه استفاده کنید تا مسیر ورود ویروس ها،عفونت ها و باکتری ها را به بدن خود مسدود نمایید .
2.اکالیپتوس سرشار از آنتی اکسیدان:
برگ های اکالیپتوس منبع عالی آنتی اکسیدان ها به خصوص فلاونوئیدها هستند که از بدن در برابر استرس اکسیداتیو و آسیب ناشی از رادیکال های آزاد محافظت می کنند.
فلاونوئیدهای اصلی موجود در اکالیپتوس شامل کاتچین ها، ایزورامنتین، لوتئولین، کائمفرول، فلورتین و کوئرستین می باشد.
رژیم های غذایی غنی از این ترکیبات خطر ابتلا به برخی سرطان ها، بیماری های قلبی و زوال عقل را کاهش می دهند.
3.کاهش علائم سرماخوردگی به کمک اکالیپتوس:
اکالیپتوس به طور گسترده و به عنوان یک درمان طبیعی برای سرماخوردگی استفاده شده و از مواد اصلی مورد استفاده در محصولات سرماخوردگی و سرفه محسوب می شود.
اکالیپتول با کاهش التهاب و تجمع مخاط، علائم سرماخوردگی مانند سرفه، گرفتگی بینی و سر درد را تسکین می دهد و در کاهش علائم آسم مفید است.
4.اکالیپتوس کمک به کنترل دیابت:
مصرف خوراکی عصاره اکالیپتوس پودری به تنظیم قند خون کمک میکند زیرا دارای فلاونوئید، فنول و ترپنوئید است.
این ترکیب قدرتمند به رفع کرختی پس از هایپرگلیسمی (افزایش شدید قند خون) و درمان دیابت نوع ۲ نیز کمک میکند.
ماساژ پوست با روغن اکالیپتوس و تنفس آن نیز برای بیماران دیابتی مفید است.
5.درمان خشکی پوست با روغن اکالیپتوس:
اکالیپتوس با افزایش محتوای سرامید پوست به درمان خشکی پوست کمک کند.
سرامید نوعی اسید چرب در پوست و مسئول حفظ سد محافظتی و رطوبت آن است و به نظر می رسد سطح آن در بدن کسانی که از خشکی پوست، شوره یا اختلالات پوستی مانند درماتیت یا پسوریازیس رنج می برند کمتر می باشد.
6.تسکین درد با اکالیپتوس:
اکالیپتوس حاوی ترکیبات ضد التهابی فراوان از جمله سینئول و لیمونن است که می توانند به عنوان تسکین دهنده درد عمل کنند.
استنشاق عصاره و اسانس اکالیپتوس برای کاهش درد مفید است.
7.اکالیپتوس آرامش بخش و ضد استرس:
مردم بر این باور هستند که اکالیپتوس می تواند علائم استرس را کاهش دهد.
استنشاق عصاره و اسانس اکالیپتوس کاهش قابل توجهی در اضطراب قبل از جراحی ایجاد می کند.
8.سلامت دهان و دندان با معجزه اکالیپتوس:
اکالیپتول موجود در برگ های اکالیپتوس برای سلامت دندان مفید است.
به نظر می رسد عصاره برگ اکالیپتوس در کاهش تجمع پلاک دندان، خونریزی لثه و التهاب لثه مفید می باشد و به همین دلیل به وفور در تهیه دهانشویه ها از آن استفاده می شود.
9.اکالیپتوس دفع کننده حشرات:
اکالیپتوس یک عامل دفع طبیعی حشرات و حتی شپش است که علت اصلی آن اکالیپتول موجود در برگ های این گیاه می باشد.
گفته شده استفاده موضعی از این روغن می تواند تا ۸ ساعت پشه ها و حشرات را دور کند و هر چه مقدار اکالیپتول آن بیشتر باشد این مدت طولانی تر و تاثیر آن بیشتر است.
شما میتوانید از عصاره ضدشپش گیاهی که به خصوص برای دفع شپش تولید شده است هم استفاده کنید.
10عفونتهای قارچی و زخمهای پوستی:
مرکز پزشکی دانشگاه مریلند نقش اکالیپتوس در درمانهای سنتی عفونت های قارچی و زخمهای پوستی را بهطور کامل توضیح میدهد و آن را مادهای مؤثر در این راه میداند
اشکال مختلف مصرف اکالیپتوس
اکالیپتوس بسته به نوع فرآوری، کاربردهای متفاوتی دارد:
-
اسانس اکالیپتوس (بیشترین کاربرد صنعتی)
-
عصاره اکالیپتوس (مایع یا پودری)
-
برگ خشک اکالیپتوس (مصارف سنتی و دمنوش)
کاربرد اکالیپتوس در صنایع مختلف
اکالیپتوس فقط محدود به داروخانه نیست.
1.صنایع دارویی
-
شربت ضدسرفه
-
کپسولهای گیاهی
-
پمادهای تنفسی
2.صنایع آرایشی و بهداشتی
-
کرمهای ضدالتهاب
-
شامپوهای ضدشوره
-
محصولات مراقبت از پوست چرب
3.صنایع غذایی (در دوز کنترلشده)
-
طعمدهنده طبیعی
-
محصولات فانکشنال
در آشاارگانیک، عصاره و اسانس اکالیپتوس با استانداردهای کنترل کیفی دقیق عرضه میشود تا در فرمولاسیونهای صنعتی بیشترین کارایی را داشته باشد.
نکات ایمنی و موارد احتیاط
با وجود طبیعی بودن، اکالیپتوس باید اصولی مصرف شود:
-
مصرف خوراکی اسانس خالص توصیه نمیشود
-
دوز بالا ممکن است باعث تحریک شود
-
برای کودکان و زنان باردار، حتماً نظر متخصص لازم است
این موضوع میتواند پایه یک مقاله با عنوان «عوارض و موارد منع مصرف اکالیپتوس» باشد.
جمعبندی | چرا اکالیپتوس همچنان محبوب است؟
اکالیپتوس نمونهای عالی از تلاقی علم و طبیعت است؛ گیاهی با ترکیبات فعال مشخص، مکانیسم اثر شناختهشده و کاربردهای گسترده. از تنفس راحتتر گرفته تا کاهش التهاب و استفاده در فرمولاسیونهای پیشرفته صنعتی، اکالیپتوس همچنان یکی از ستونهای گیاهدرمانی مدرن محسوب میشود.روش استخراج اسانس اکالیپتوس در کاربرد و تاثیرگذاری آن بسیار موثر است.
پیشنهاد آشاارگانیک:
اگر بهدنبال خرید عصاره یا اسانس اکالیپتوس با خلوص بالا برای مصارف دارویی، آرایشی یا تحقیقاتی هستید، محصولات آشاارگانیک با آنالیز معتبر و کیفیت تضمینشده، انتخابی مطمئن برای شما هستند.