فواید و خواص زیتون

خواص و فواید زیتون: از سلامت قلب تا زیبایی پوست

زیتون، این میوه پرخاصیت و کهن، نه تنها یک طعمدهنده بینظیر در آشپزی است، بلکه به دلیل ترکیبات مغذی و خواص درمانیاش، جایگاه ویژهای در طب سنتی و علم تغذیه دارد. سرشار از اسیدهای چرب مفید، آنتیاکسیدانها، ویتامینها و مواد معدنی، زیتون به عنوان یک ابرغذا شناخته میشود که میتواند به بهبود سلامت قلب، تقویت سیستم ایمنی و حتی جوانسازی پوست کمک کند. در این مقاله، به بررسی جامع خواص زیتون، فواید بینظیر آن برای سلامتی و همچنین عوارض احتمالی مصرف بیش از حد این میوه شگفتانگیز میپردازیم.

 

 

نام های دیگر زیتون

علمی: Olea europea
نام عمومی: Olive tree
زیتون به انگلیسی: Olive tree
زیتون به عربی: شجر الزيتون
زیتون به فرانسوی: Olivier
نام آلمانی: Oelbaum
خانواده: Oleaceae (زیتون)

زیتون چیست:

زیتون درختی است همیشه‌سبز، به ارتفاع ۱۵ متر و بومی نواحی مدیترانه، برگ‌های کوچک چرمی آن به رنگ سبز خاکستری، در رو و دارای پرزهای سفید، در زیر برگ می باشند.

این برگ‌ها بیضی‌شکل، دراز و نوک‌تیز هستند و به‌طور متقابل، روی شاخه‌ها قرار دارند. گل‌های کوچک، سفیدرنگ و به‌صورت مجتمع خوشه مانند، در کنار برگ‌ها قرارگرفته‌اند.

میوه زیتون که یکی از قسمت‌های مورداستفاده آن است، به‌صورت شفت بیضی‌شکل و گوشتدار، به رنگ سبز تیره و دارای هسته‌ای سفت می‌باشد. برگ زیتون نیز استفاده‌های دارویی دارد.

روغن‌زیتون که از میوه‌های آن به دست می‌آید، یکی از پرمصرف‌ترین روغن‌ها در جهان است.

درخت زیتون دارای عمری طولانی (۱۰۰۰ و گاه تا ۲۰۰۰ سال) است.

 

 

خواص زیتون برای سلامتی:

از کلمه لاتین «Oliva» به معنای Olive یا همان زیتون گرفته‌شده است. زیتون، بومی فلسطین است و شناخت آن به قرن هفدهم قبل از میلاد بازمی‌گردد. بر اساس یک سند موجود، رامسس، فرمانروای مصر از ۱۲۰۰ تا ۱۳۰۰ سال قبل از میلاد، روغن‌زیتون را درمان هر دردی می‌دانست.

کشت درخت زیتون به ۳۵۰۰ سال قبل از میلاد در کریت، جزیره‌ای در یونان، واقع در شرق دریای مدیترانه، بازمی‌گردد. در این جزیره، از برگ آن برای تمیز کردن زخم استفاده می‌شد، شاخه زیتون نماد صلح است و در بازی‌های المپیک باستان، قهرمانان، پوششی از برگ‌های درخت زیتون بر تن داشتند. در سال ۱۸۰۰ خواص دارویی گیاه، ازجمله درمان مالاریا موردتوجه بود. همچنین طبق گزارش‌های موجود، زیتون دارای کاهش‌دهنده پرفشاری خون است.

 

 

خواص زیتون :

• سلامت قلب و عروق: عصاره زیتون سرشار از چربی‌های غیراشباع سالمه که برای سلامت قلب خیلی مفیده و می‌تونه به کاهش کلسترول بد خون کمک کنه.
• آنتی‌اکسیدان قوی: زیتون دارای آنتی‌اکسیدان‌های مختلفیه که با رادیکال‌های آزاد بدن مبارزه می‌کنن و می‌تونن خطر ابتلا به بعضی بیماری‌ها مثل سرطان رو کاهش بدن.
• سلامت دستگاه گوارش: فیبر موجود در عصاره زیتون پودری می‌تونه به بهبود عملکرد دستگاه گوارش و جلوگیری از یبوست کمک کنه.
• خواص ضد التهابی: بعضی ترکیبات موجود در صابون زیتون خواص ضد التهابی دارن که می‌تونن برای کاهش التهاب در بدن مفید باشن.
• سلامت پوست و مو: روغن زیتون به خاطر داشتن ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌ها می‌تونه برای سلامت و زیبایی پوست و مو خیلی مفید باشه. می‌تونه پوست رو مرطوب کنه و به درخشندگی موها کمک کنه.زیتون و خواص آن، به‌عنوان یک منبع طبیعی غنی از آنتی‌اکسیدان، می‌تواند در درمان جوش صورت مؤثر باشد.

 

تقویت سلامت قلب با زیتون

زیتون به دلیل دارا بودن اسیدهای چرب تک‌غیراشباع به ویژه اولئیک اسید، تأثیر قابل توجهی در کاهش کلسترول بد (LDL) و افزایش کلسترول خوب (HDL) دارد.

 مصرف منظم زیتون می‌تواند تا 30% خطر ابتلا به بیماری‌های قلبی-عروقی را کاهش دهد.

 

زیتون و کنترل فشار خون

ترکیبات فنولی موجود در زیتون به ویژه اولئوروپئین، اثرات کاهنده فشار خون دارند.

این ترکیبات با گشاد کردن عروق خونی و بهبود جریان خون، به تنظیم طبیعی فشار خون کمک می‌کنند.

 

نقش زیتون در کاهش التهاب

آنتی‌اکسیدان‌های قوی موجود در زیتون مانند هیدروکسی‌تیروزول و اولئوکانتال خاصیت ضدالتهابی قوی دارند که می‌توانند در پیشگیری و درمان بیماری‌های التهابی مانند آرتریت مؤثر باشند.

خواص برگ زیتون:

اثر کاهش دهندگی پرفشاری خون در برگ زیتون و ماده اصلی آن در حیوانات آزمایشگاهی، کاملاً به اثبات رسیده است.

آزمایش‌های دیگری روی حیوانات نشان می‌دهد که کاهش دهنده قند خون است.

از دیگر خواص زیتون، اثرات ضداسپاسم، ضد اکسیدان، ضدمیکروب، ضدویروس تبخال، ضدقارچ، ضد آریتمی و گشادکننده رگ‌های قلب است.

همچنین خاصیت گشاد کنندگی رگ‌های آن در حیوانات آزمایشگاهی نیز به اثبات رسیده است.

برگ‌های جوان و مسن، ازنظر ترکیبات و خواص دارویی باهم مقایسه شده و تفاوتی بین آن‌ها وجود ندارد.

فواید زیتون برای پوست و مو

زیتون نه تنها برای سلامت داخلی بدن مفید است، بلکه تأثیرات شگفت‌انگیزی بر سلامت و زیبایی پوست و مو دارد.

زیتون و جوانسازی پوست

ویتامین E و آنتی‌اکسیدان‌های موجود در زیتون با خنثی کردن رادیکال‌های آزاد، از پیری زودرس پوست جلوگیری می‌کنند.

استفاده موضعی از روغن زیتون می‌تواند به کاهش چین و چروک و افزایش الاستیسیته پوست کمک کند.

 

روغن زیتون برای تقویت مو

ماساژ پوست سر با روغن زیتون می‌تواند به تقویت فولیکول‌های مو، کاهش ریزش مو و افزایش درخشندگی طبیعی موها کمک کند.

ترکیبات مغذی موجود در زیتون، موها را از ریشه تا نوک تغذیه می‌کنند.

 

زیتون شور (در صورت مصرف متعادل) به دلیل ترکیبات مغذی و خاصیت آنتی‌اکسیدانی بالا
می‌تواند تأثیرات شگفت‌انگیزی بر سلامت و زیبایی پوست داشته باشد:

1. لایه‌برداری و پاکسازی پوست

• نمک طبیعی موجود در زیتون شور به عنوان یک اسکراب ملایم عمل می‌کند.
• با ترکیب زیتون له‌شده با عسل یا ماست، می‌توان ماسک پاکسازی‌کننده پوست درست کرد.

2. آبرسان قوی پوست

• اسیدهای چرب امگا-۹ و ویتامین E موجود در زیتون شور، رطوبت پوست را حفظ می‌کنند.
• استفاده از روغن زیتون شور تصفیه‌شده به عنوان مرطوب‌کننده طبیعی توصیه می‌شود.

3. مبارزه با پیری پوست

• آنتی‌اکسیدان‌های موجود در زیتون شور (مانند پلی‌فنول‌ها) با رادیکال‌های آزاد مقابله می‌کنند.
• مصرف متعادل زیتون شور یا استفاده موضعی از روغن آن، چین و چروک را کاهش می‌دهد.

4. درمان آکنه و جوش

• خاصیت ضدالتهابی زیتون شور به کاهش قرمزی و التهاب ناشی از آکنه کمک می‌کند.
• ماسک زیتون شور + جوش‌شیرین برای پوست‌های چرب و مستعد آکنه مفید است.

5. روشن‌کننده طبیعی پوست

• ویتامین C و E موجود در زیتون شور به یکنواخت‌شدن رنگ پوست و کاهش لک‌ها کمک می‌کنند.
• ماسک زیتون شور + آبلیمو برای پوست‌های تیره مؤثر است (اما در معرض آفتاب استفاده نشود).

6. تسکین پوستهای حساس و اگزما

• ترکیبات ضدخارش زیتون شور می‌تواند پوستهای تحریک‌شده را آرام کند.
• مالیدن روغن زیتون شور خالص روی نواحی خشک و ملتهب مفید است.

 

 

زیتون در طب سنتی

در طب سنتی، زیتون به عنوان یک داروی طبیعی با کاربردهای گسترده شناخته می‌شود.

 

زیتون از دیدگاه طب سنتی

 زیتون دارای طبیعت گرم و تر است و برای تقویت معده، بهبود هضم غذا و افزایش انرژی بدن توصیه می‌شود.

همچنین به عنوان یک ماده مقوی برای کبد و طحال شناخته می‌شود.

 

روش‌های استفاده از زیتون در درمانهای سنتی

در طب سنتی از زیتون به صورت خوراکی برای درمان یبوست و از روغن آن به صورت موضعی برای تسکین دردهای مفصلی و التهابات پوستی استفاده می‌شود.

 

 

نحوه مصرف برگ زیتون:

۷ – ۸ گرم خردشده برگ را با یک استکان آب به مدت ۱۰-۵ دقیقه بجوشانید؛ سپس صاف‌کرده و پس از سرد شدن میل کنید. این مقدار را می‌توان ۳ یا ۴ بار در روز تکرار کرد.

عوارض و مضرات زیتون:

تاکنون آثاری سمی، از برگ زیتون گزارش نشده است. بااین‌حال گاه ممکن است باعث دردهای معده گردد.

مصرف آن در افراد دیابتی ممکن است با کاهش قند خون همراه باشد.

 عوارض مصرف زیاد زیتون شور

زیتون‌های شور حاوی مقدار زیادی سدیم هستند که می‌توانند برای افراد مبتلا به فشار خون بالا و مشکلات کلیوی مضر باشند.

مصرف بیش از حد آن‌ها ممکن است منجر به احتباس آب و افزایش فشار خون شود.

 

 

تداخل زیتون با برخی داروها

زیتون میتواند داروهای رقیق‌کننده خون مانند وارفارین تداخل داشته باشد، زیرا ویتامین K موجود در آن می‌تواند اثر این داروها را کاهش دهد.

 

 

ترکیبات زیتون:

ماده مهم آن، اولئوروپین (ماده تلخ موجود در برگ و میوه زیتون) می‌باشد که از ایریدوئیدهاست و به میزان ۹۰-۶۰ میلی‌گرم در هر گرم برگ وجود دارد. گلوکزیدهای اولئوروزید ازجمله ليگوستروزیده و اولئوروزید گلوکزیدهای آپی ژنین، لوتئولین و ترکیبات تری ترپنی و فلاونوئیدها ازجمله روتین، از دیگر ترکیبات برگ زیتون هستند.

 

 

نحوه مصرف زیتون برای بهره‌وری بیشتر

برای بهره‌مندی از تمام خواص زیتون، باید آن را به روش صحیح مصرف کرد.

 

بهترین روش‌های مصرف زیتون

مصرف زیتون به صورت خام یا استفاده از روغن زیتون بکر و تصفیه نشده بهترین روش برای بهره‌مندی از خواص آن است.

اضافه کردن زیتون به سالادها یا استفاده از آن در پخت و پز می‌تواند گزینه‌های مناسبی باشد.

 

مقدار مجاز مصرف زیتون در روز

متخصصان تغذیه توصیه می‌کنند که مصرف روزانه 7-10 عدد زیتون (حدود 30 گرم) برای بهره‌مندی از فواید آن کافی است.

در مورد روغن زیتون نیز مصرف 2-3 قاشق غذاخوری در روز توصیه می‌شود.

 

خوردن زیتون در شب

1. بهبود کیفیت خواب

• زیتون حاوی تریپتوفان (پیش‌ساز ملاتونین) است که به تنظیم خواب کمک می‌کند.
• چربی‌های سالم زیتون باعث ترشح هورمون‌های آرامش‌بخش می‌شوند.

2. جلوگیری از گرسنگی نیمه‌شب

• فیبر و چربی‌های مفید زیتون احساس سیری ایجاد می‌کنند و از هوس‌های غذایی شبانه جلوگیری می‌کنند.

3. کمک به هضم غذا

• ترکیبات موجود در زیتون ترشح آنزیم‌های گوارشی را تحریک می‌کنند و از نفخ یا سوءهاضمه شبانه جلوگیری می‌کنند.

4. تأمین مواد مغذی ضروری

• زیتون منبع خوبی از ویتامین E، آهن و پلی‌فنول‌ها است که به بازسازی سلول‌ها در طول شب کمک می‌کنند.

 

روغن‌ زیتون :

روغن‌زیتون از میوه‌های درخت زیتون که طول آن‌ها ۳-۲ سانتی‌متر است، به دست می‌آید.

روغن‌زیتون برحسب مقدار کاروتن یا کلروفیل موجود در آن، ممکن است زرد کمرنگ، زرد تا سبز زیتونی باشد.

روغن‌ زیتون با درجات خلوص مختلف، به بازار عرضه می‌شود.

مهم‌ترین انواع آن، شامل ویرجین، پیور، کمیکالی و اکستراویرجین است.

مثلاً نوع ویرجین، حاوی ۴ درصد اسید اولئیک به حالت آزاد است؛ درصورتی‌که نوع اکستراویرجین، ۱ درصد از همین اسید را دارد.

 

اثرات روغن زیتون:

پژوهش‌های جدید، نشان می‌دهد که تاکنون دست‌کم ۱۸۰۰ مقاله در مورد اثرات روغن‌ زیتون به چاپ رسیده است.

یکی از مهم ترین خواص زیتون (روغن) که بدان اشاره‌ شده، به‌عنوان ضد امراض قلبی است.

اسید اولئیک موجود در آن، کاهش‌دهنده کلسترول خون است.

آزمایش‌های مختلف، نشان می‌دهد که LDL را کاهش و HDL را افزایش می‌دهد.

به همین دلیل مقدار پنج قاشق غذاخوری روغن‌ زیتون در روز، برای افرادی که قلب خود را عمل کرده‌اند، بسیار مفید تشخیص داده‌شده است.

 

خواص زیتون (روغن)، شامل ضد میکروب، ازجمله باکتری‌های گرم منفی، ضدقارچ، ضدانتروتوکسین ۱۳B (که به‌وسیله استافیلوکوک اورئوس تولید می‌شود)، مسهل ضعیف، چرب کننده و نرم‌ کننده است.

روغن‌ زیتون از روغن‌های مغذی و مورد مصرف گسترده، در سالاد و پخت‌ وپز در آشپزخانه به‌خصوص در نواحی مدیترانه است.

روغن‌زیتون نه‌تنها در تغذیه، بلکه در بسیاری از موارد متنوع دیگر ازجمله به‌عنوان روغن محلول‌های تزریقی، تهیه‌ صابون، تهیه پلاستر، پماد، لينمان‌ها، تهیه فرآورده‌های ماساژ، فرآورده‌های درمان زخم و سوختگی، ضد آفتاب، محصولات نرم‌کننده و ملین، مصرف زیادی دارد.

روغن‌زیتون جهت خروج واکس گوش (جرم). به‌عنوان نرم‌کننده، کاهش تورم و درد گوش، بسیار مفید است.

مهم‌ترین اثرات روغن‌زیتون:

ضد سم سرب، ضد چسبندگی پلاکت‌ها، محافظ قلب، ملین، نرم‌کننده، محافظ معده

نحوه مصرف روغن زیتون:

میزان ۵-۲ قاشق غذاخوری روزانه، برای افراد بزرگسال و مقدار کمتری برای نوجوانان و کودکان، بلامانع است و با این میزان مصرف، می‌توان از یبوست یا دیگر مشکلات مذکور، جلوگیری کرد.

 

ترکیبات روغن زیتون:

چون درخت، دارای واریته های مختلفی است و شرایط محل کشت آن در نقاط مختلف، متفاوت است؛ لذا این عوامل در ترکیبات روغن، دخالت دارند. مثلاً اسید اولئیک که یکی از مهم‌ترین ترکیبات روغنی است، می‌تواند بین ۸۶- ۶۵ درصد، اسید لینولئیک از ۱۵-۵ درصد و اسید پالمیتیک و استئاریک از۹ – ۱۵ درصد متفاوت باشد.

 

نکته مهم:

بیشترین میزان تأثیرگذاری گیاهان دارویی متعلق به عصاره‌ گیاهان دارویی است و بعدازآن می‌توان به مکمل‌هایی نظیر کپسول‌ها اشاره کرد. کمترین میزان اثرگذاری هم متعلق به عرق و چای و دم‌نوش است.
امیدوارم که اطلاعات خوب و مفیدی در اختیار شما قرار داده باشیم با نظر دهی و امتیازدهی مارو از کیفیت مطالب آگاه نمایید.
برای خرید عصاره دریافت اطلاعات بیشتر به سایت فروشگاه محصولات ارگانیک آشا مراجعه نمایید و برای کسب اطلاعات در مورد محصولات ارگانیک می‌توانید با شماره  09120038341 مشاور فروشگاه آشاارگانیک تماس بگیرید یا از طریق تلگرام، اینستاگرام با ما در ارتباط باشید.